Świętokrzyskie: Szydłów - jeden z największych średniowiecznych zespołów miejskich [ZDJĘCIA]

Szydłów w powiecie staszowskim prawa miejskie otrzymał od Władysława Łokietka w 1329 r., ale pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z początku XII w. Do dziś możemy podziwiać tu perłę średniowiecznej urbanistyki - znakomicie zachowany zespół miejski, nazywany polskim Carcassonne. 

Szydłów. Brama Krakowska prowadząca do średniowiecznego miasta - najbardziej rozpoznawalny symbol Szydłowa. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie]

W średniowiecznym mieście interesuje nas zwykle centrum - przede wszystkim rynek i ratusz. I tu możemy się nieco zawieść, bo obecnie w centrum zrewitalizowanego rynku (na miejscu dawnego ratusza) stoi niepiękny budynek, wybudowany w latach 50. ub. wieku i... straszy. Należy do GS "Samopomoc Chłopska" i jest dla miasta pewnym problemem. A były już przymiarki do odbudowania obiektu.

Zobaczymy za to średniowieczny zamek, jedną z trzech istniejących kiedyś bram miejskich - Bramę Krakowską, jedyną taką w Polsce. Jedną z najstarszych w Polsce synagog (z XVI w.), o charakterze obronnym. Dobrze zachowany, odrestaurowany fr. średniowiecznych murów obronnych, około 1 200 m. Gdyby komuś było mało atrakcji, może wybrać się do Szydłowa na turniej rycerski lub plener malarski lub rzeźbiarski, przegląd folkloru. Do miasteczka warto też przyjechać w porze śliwek, bo mają tutaj wtedy swoje święto. 

Szydłów. Polskie Carcassonne. Do murów obronnych przylegają ruiny zamku. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Zamek z XIV w. zbudowany przez króla Kazimierza Wielkiego, składający się z Bramy Zamkowej, Sali Rycerskiej i Skarbczyka, w którym mieści się obecnie Muzeum Regionalne. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Na baszcie Skarbczyka zegar słoneczny. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Brama Krakowska. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Brama Krakowska widziana od strony rynku. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Brama Krakowska. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Fragment murów obronnych. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Widok z Bramy Krakowskiej. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Widok z Bramy Krakowskiej. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Najstarszy zabytek miasteczka - kościółek p.w. Wszystkich Świętych z XIV w., murowany, kryty gontem. Z zabytkowymi unikatowymi XIV-wiecznymi polichromiami. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Synagoga z attyką z XVI w. Obecnie można zwiedzić wnętrze i muzeum. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Synagoga. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Kościół p.w. św. Władysława. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Otoczenie kościoła p.w. św. Władysława. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Ruiny wikarówki. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Za murami kościół p.w. św. Władysława. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Ruiny kościoła i szpitala św. Ducha z XVI w. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Rynek. W tle Wieża Krakowska. Fot. Jolanta Paczkowska


Szydłów. Rynek. W tle studnia staropolska. Fot. Jolanta Paczkowska



Szydłów. Rynek. W centrum klatka hańby. Fot. Jolanta Paczkowska



Szydłów. Rynek. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Rynek. Tylko ten budynek w centrum razi... Są plany, aby był tu piękny ratusz. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Pożegnanie z polskim Carcassonne. Fot. Jolanta Paczkowska

Szydłów. Zapraszają Kurozwęki... Fot. Jolanta Paczkowska

Dolnośląskie: II wojna światowa. Walim - kompleks zbrojeniowy, tajemnicze sztolnie [ZDJĘCIA]

Piękne są Góry Sowie. Dziś jednak nie będzie o urokach tego miejsca. Dziś o bolesnych kartach historii z czasów II wojny światowej. O tajemniczych sztolniach wydrążonych w skałach w okolicach Walima, o kompleksie "Riese" i jego udostępnionej do zwiedzania części "Rzeczka". O tysiącach przymusowych robotników, więźniów filii hitlerowskiego obozu Gross-Rosen, którzy stracili tu życie. 

Walim. Jesteśmy w Górach Sowich, przed wejściem do części kompleksu Riese. Na pierwszym planie wartownia (takie obiekty, wyposażone w łączność telefoniczną,  masowo produkowane były w latach 30-40 XX w.), w tle most Baileya. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie]

Budowa kompleksu "Riese" (Olbrzym) nigdy nie została ukończona. Do dziś jest to miejsce owiane tajemnicą, jeśli chodzi o jego przeznaczenie. Podobno system podziemnych tuneli, bunkrów i sztolni, drążony w nieludzkich warunkach przez więźniów obozu hitlerowskiego (po zakończeniu prac wszyscy mieli zginąć) w skałach masywu "Włodarz", miał stanowić podziemną fabrykę broni. A może bezpieczną kwaterę Hitlera? Wejścia do sztolni znajdują się w kilku miejscach: Rzeczka, Jugowice Górne - Jawornik, Włodarz, Osówka, Soboń, Sokolec - Gontowa i Książ.

Zapraszam do obejrzenia zdjęć z 2009 roku. 

Walim. Most Baileya z 1943 r., amerykański, saperski drogowy most składany, przekazany wojsku polskiemu po wojnie. Od końca XX w. przerzucony nad rzeczką Walimką. Fot. Jolanta Paczkowska 

Walim, powiat wałbrzyski. Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks Riese (Olbrzym). Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks zbrojeniowy "Riese". Prawdopodobnie w podziemiach, w miejscach obecnie niedostępnych, spoczywa kilka tysięcy zamordowanych robotników przymusowych, więźniów hitlerowskiego obozu Gross-Rosen. Fot. Jolanta Paczkowska

Muzeum Sztolni Walimskich. Fot. Jolanta Paczkowska

Muzeum Sztolni Walimskich. Fot. Jolanta Paczkowska

Muzeum Sztolni Walimskich. Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Walim. Kompleks "Rzeczka". Fot. Jolanta Paczkowska

Kilkadziesiąt metrów przed wyjściem ze sztolni przewodnik proponuje, by każdy wziął do ręki choć jeden kamień i wyniósł na zewnątrz. Pomagamy w odgruzowaniu, sami dotykając tej ciężkiej pracy w chłodzie i wilgoci. Na zewnątrz - wakacyjne niebo i słońce...
----------------------------------

Od 2013 roku zwiedzający sztolnie mają sobie uświadomić, że to nie jest atrakcja turystyczna, lecz przygnębiająca lekcja historii. Opowieść o hitlerowcach, o nieludzkim traktowaniu drugiego człowieka. O wojnie. Pomaga w tym program światło i dźwięk. 

Strona Muzeum Sztolni Walimskich