Stefan Żeromski, pisarz znany uczniom dzięki
powieściom „Syzyfowe prace",
"Przedwiośnie" czy "Ludzie bezdomni", swoją naukę
w Męskim Gimnazjum Rządowym w Kielcach rozpoczął 1874 roku. Z tego okresu pochodzą też jego pierwsze próby
literackie. Gorzej szło mu z przedmiotami ścisłymi, do tego stopnia, że musiał
powtarzać klasę.
 |
| W pierwszej sali Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach znajdują się eksponaty związane z okresem dzieciństwa Stefana Żeromskiego i osobami mu najbliższymi. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie] |
 |
| Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach zostało założone w 1964 roku, w stulecie urodzin pisarza, z inicjatywy kustosz Aleksandry Dobrowolskiej. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach zostało założone w 1964 roku, w stulecie urodzin pisarza. Fot. Jolanta Paczkowska
Historię przodków Żeromskiego obrazują m.in. herby
rodowe: Róża Poraj - herb rodziny Kartelów, Jelita - herb rodu
Żeromskich. Zwiedzający mogą zobaczyć tu pamiątki, które zachowały się po
rodzicach Żeromskiego. Fot. Jolanta Paczkowska
Fot. Jolanta Paczkowska
Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
Stancja, na której Żeromski mieszkał w Kielcach. Jej wygląd z półką wiklinową na książki, kuferkiem wiklinowym i metalową ramą od łóżka muzealnicy odtworzyli na podstawie opisu stancji z "Syzyfowych prac". Fot. Jolanta Paczkowska
|
 |
| Aranżacja saloniku Żeromskich z Dworku w Ciekotach
powstała w oparciu o pamiątki zachowane w nałęczowskim muzeum
Żeromskiego oraz literackie opisy szlacheckich dworów. Na ścianach portrety
bliskich, szable. Stolik pod samowar, samowar, lampa naftowa, świecznik,
szkatułka, lustro. Najcenniejszym eksponatem jest belka stanowiąca wzmocnienie
stropu (jedyna pamiątka, która ocalała z domu rodzinnego pisarza) pochodząca
z dworu w Ciekotach z datą 1753 roku. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Wchodzimy, wraz z belką, do sali lekcyjnej. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Młody Stefan Żeromski. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
Sala lekcyjna gimnazjum, a w niej katedra
nauczyciela, ławki, zabytkowa mapa zaboru rosyjskiego oraz fotografie
nauczycieli i kolegów szkolnych Żeromskiego. Fot. Jolanta Paczkowska
|
 |
| Katedra nauczyciela. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Biruta (Anna Stogowska) bohaterka „Syzyfowych prac”, której pierwowzorem była Helena Skierska, szkolna miłość Stefana (rys. Szymon Kobyliński). Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
Bolesław Prus również był
uczniem tegoż gimnazjum. Tablica informuje, że jako szóstoklasista zbiegł ze
szkoły do powstania narodowego 1963 r. Stefan Żeromski przyjaźnił się z wieloma
współczesnymi mu pisarzami. W tym ze starszym od siebie Bolesławem Prusem,
który był nawet świadkiem na jego ślubie. Prus pierwszy poznał się na talencie
Żeromskiego. Fot. Jolanta Paczkowska
|
Stefan Żeromski był
kandydatem do Literackiej Nagrody Nobla za dzieło z 1922 roku "Wiatr od morza",
przegrał jednak z konkurentem w osobie Władysława Reymonta, bowiem to epopeja "Chłopi" została doceniona przez norweską komisję. Argumentem przeciw mogła być
antyniemiecka wymowa utworu. Żeromski za swoją powieść otrzymał Państwową Nagrodę Literacką.
11 listopada 2018 Prezydent RP Andrzeja Duda nadał pisarzowi pośmiertnie
Order Orła Białego - jako
wyraz najwyższego szacunku wobec znamienitych zasług poniesionych dla chwały,
dobra i pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, z okazji Narodowych Obchodów Setnej
Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
