Lubuskie: Dąb Chrobry. Przypowieść o marności ludzkiej [ZDJĘCIA]

Niedaleko Szprotawy, w powiecie żagańskim, w rezerwacie przyrody Buczyna Szprotawska, kilkakrotnie podziwiałam jeden z najstarszych dębów szypułkowych w Polsce - dąb Chrobry. Niestety, pomnik przyrody, ponad siedemsetletni świadek historii, przeszkadzał wandalom. Przed kilkoma dniami drzewo zostało podpalone... 

Dąb Chrobry. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie]

Majestat i ja. Fot. Jan Paczkowski

Dąb Chrobry. Fot. Jolanta Paczkowska

Przed siedmiu laty czytałam na tablicy tuż obok dębu, że ma on 750 lat, że rozpiętość korony wynosi ok. 16 m, wysokość drzewa to 28 m, a obwód pnia - 9,92 m.

Pomnik przyrody - dąb Chrobry. Fot. Jolanta Paczkowska

Później, by zgłębić informacje na jego temat, dotarłam do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Zielonej Górze.

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Zielonej Górze. Fot. Jolanta Paczkowska

Tu dowiedziałam się, że to najstarszy dąb w Polsce. Z jego żołędzi uzyskano sadzonki, które zostały poświęcone przez Jana Pawła II. Posadzono je w wielu miejscach w Polsce, a dęby nazwano papieskimi. Fot. Jolanta Paczkowska

Po pewnym czasie udało mi się odkryć, że najstarszy to on w Polsce jednak nie jest. Ale to oczywiście nie umniejszało jego majestatu. Chętnie zaglądałam do Borów Dolnośląskich. Zobacz: W złocisto-purpurowym królestwie Chrobrego

I oto przed kilkoma dniami mieszkańców Lubuskiego obiegła wieść, że to królewskie drzewo zostało podpalone. Trudno znaleźć wytłumaczenie dla bezgranicznej głupoty ludzkiej. Ciężko pogodzić się z myślą, że drzewa może nie da się uratować... 

Tym bardziej, że wiadomo, iż cztery lata temu spłonął inny lubuski pomnik przyrody - Dąb Napoleon - rosnący w Zaborze (w powiecie zielonogórskim), najgrubsze tego typu drzewo w Polsce. 

Wandalom chciałoby się powiedzieć, trawestując słowa Czesława Miłosza, "Który skrzywdziłeś... narodzi się nowy".

Lubuskie, Łęknica, Park Mużakowski. Jeden z potomków dębu Chrobry (zdj. z 2006 r.) Fot. Jolanta Paczkowska

Tymczasem żyjemy nadzieją, że  Chrobry przetrwa...

Świętokrzyskie: Dąb Bartek - dostojny i niezłomny symbol sił natury - ciagle zachwyca [ZDJĘCIA]

W świętokrzyskiej wsi Zagnańsk, przy drodze, niestety, rośnie dąb okrzyknięty przed II wojną światową najokazalszym drzewem w Polsce. Przez wiele lat sądzono, że to najstarszy w Polsce dąb szypułkowy (ma ok. 670 lat), poźniej okazało się, że są starsze. Legenda mówi, że Jan III Sobieski i Marysieńka ukryli w nim skarby.

Staruszek jest niezłomny, mimo że zagrażają mu oczywiście różne problemy. Kiedyś pożar pobliskich zabudowań, następnie piorun, potem próchnica, zbyt ciężkie konary. Od nieszczęść chroni figura ukrzyżowanego Chrystusa. 

Kiedyś wspierałam Bartka w ratowaniu Bartka, gdy zwracał się z apelem do ministra środowiska. Czy można więc dziwić się, że kiedy nadarzyła się okazja, by weterana zobaczyć na własne oczy, nie mogło być przeszkód? Cóż, że nie po drodze, że w strugach deszczu... 

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie]

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Kapilczka obok dębu Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąb Bartek. Fot. Jolanta Paczkowska

Szkolna wycieczka idzie podziwiać niezwykły pomnik przyrody. Tu widać, jak blisko ruchliwej drogi rośnie i co mu zagraża. Fot. Jolanta Paczkowska

Mimo deszczu na parkingu przed dębem Bartek dość duży ruch. Fot. Jolanta Paczkowska

Drzewa mają wielu przyjaciół i miłośników, ale zdarzają się i bezmyślni wandale, jak np. w Lubuskiem, gdzie podpalano okazałe dęby.

No i wrogiem jest czas. Przyrodnicy zastanawiają się więc, jak można przedłużyć życie wiekowym drzewom i zachować pamięć o niezwykłych pomnikach przyrody? Niedawno dendrolodzy wraz z leśnikami podjęli się klonowania drzew, pobierając pędy z pomnikowych dębów. 

W lubuskich Jeziorach Wysokich w 2009 r. w "Alei potomków najsłynniejszych dębów Europy" posadzono sadzonki potomków najsłynniejszych dębów w Polsce: m.in.: Chrobrego, Napoleona i Bartka właśnie. 

Studenci z trzech krakowskich uczelni (Uniwersytetu Pedagogicznego, Akademii Rolniczej i Akademii Górniczo-Hutniczej) stworzyli trójwymiarowy model dębu Bartek. Na zdjęciu krakowski zespół. 

Ratujmy pomniki przyrody!

Zobacz też: Dąb Chrobry – pomnik przyrody, ponad siedemsetletni świadek historii przeszkadzał wandalom [ZDJĘCIA]


Zobacz koniecznie: Świętokrzyskie moim okiem :)