wtorek, 30 stycznia 2018

Wielkopolskie kalendarium. 31 stycznia


Leszno. Ratusz. Fot. Jolanta Paczkowska

1866 - w Posadowie (pow. nowotomyski) urodził się hrabia Stanisław Antoni Ignacy Łącki h. Korzbok - organizator działań wojennych podczas Powstania Wielkopolskiego, komendant i organizator Straży Ludowej na pow. nowotomyski.
Do 1918 brał czynny udział w pracach: komisji kursów dla pracowników społecznych oraz komitetu redakcyjnego „Gazety Narodowej”. Prowadził ożywioną korespondencję z polskimi działaczami politycznymi w sprawie nauki religii i języka polskiego w szkole, m.in. z W. Korfantym i W. Trąmpczyńskim.
11 listopada 1918 utworzył we Lwówku Polską Radę Robotniczą. Pod jego nieobecność została ona przez Niemców rozwiązana. Nazajutrz zwołał we Lwówku zebranie, na którym ukonstytuowała się nowa Rada Robotnicza.
18 listopada 1918 pod jego przewodnictwem wybrano w Posadowię 42 mężów zaufania, których przydzielono do poszczególnych urzędów.
25 listopada 1918 w Nowym Tomyślu wybrany został delegatem prowincjonalnym na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu. 28 grudnia 1918 wysłał z Posadowa do Poznania wóz ciężarowy po broń i amunicję.
2 stycznia 1919 został mianowany przez Radę Ludową we Lwówku komendantem Straży Ludowej na pow. nowotomyski. Od chwili rozpoczęcia powstania brał czynny udział w organizacji działań wojennych. Zorganizował m.in. późniejszy II baon Grupy Zachodniej, liczący kilkuset żołnierzy. Dzięki jego inicjatywie i ofiarności sformowano oddział kawalerii (40 szabel) - tzw. Patrole Posadowskie (zalążek późniejszego 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich).
6 stycznia 1919 wskutek energicznych działań wziął do niewoli załogę samolotu niemieckiego, który wylądował pod Lewicami. Za ten ostatni czyn otrzymał Krzyż Walecznych.

1923 - wyszedł pierwszy numer "Kroniki Miasta Poznania".

1945 - wyzwolono Leszno.

2007 - w Poznaniu otwarto Muzeum Komunikacji Miejskiej.


------------------------------------


Wiesz o innym wielkopolskim wydarzeniu z tego dnia? Zapisz w komentarzu, zapraszam. 

poniedziałek, 29 stycznia 2018

Wielkopolskie kalendarium. 30 stycznia



Poznań. Plac Wolności, przed wschodnią fasadą Arkadii, w miejscu przysięgi żołnierskiej Powstańców Wielkopolskich 26 stycznia 1919. Fragment płyty pamiątkowej - jeden ze znajdujących się na niej czterech krzyży powstańczych. Fot. Jolanta Paczkowska

1771 - zakończyło się oblężenie Poznania przez konfederatów barskich.

1945 - wyzwolono Złotów i Krajenkę. 

1947 - w Szamotułach urodziła się Małgorzata Braunek 
- aktorka filmowa i teatralna. Znana z filmów Potop, Żywot Mateusza, Polowanie na muchy, Trzecia część nocy, Diabeł, a także serialu Lalka. Zmarła 23 czerwca 2014 w Warszawie.

1989 - zarejestrowano Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919.

1997 - w Poznaniu na trasę Pestki (PST -  Poznańskiego Szybkiego Tramwaju) wyjechał pierwszy tramwaj.


------------------------------------


Wiesz o innym wielkopolskim wydarzeniu z tego dnia? Zapisz w komentarzu, zapraszam. 

niedziela, 28 stycznia 2018

Wielkopolskie kalendarium. 29 stycznia

Poznań, Stary Rynek. Fot. Jolanta Paczkowska

1945 - poznańskie kino "Jedność" zmieniło nazwę na "Rialto"; wyzwolenie poznańskiego Łazarza.

1955 - w Poznaniu otwarto pierwszy powojenny dom towarowy - "Okrąglak".

------------------------------------

Wiesz o innym wielkopolskim wydarzeniu z tego dnia? Zapisz w komentarzu, zapraszam. 

sobota, 27 stycznia 2018

Wielkopolskie kalendarium. 28 stycznia

Poznań. Stary Rynek. Fot. Jolanta Paczkowska

1574 - do Poznania przybył król Henryk Walezy.

1831 - w Poznaniu na Śródce uruchomiono szkołę dla dzieci głuchoniemych.

1945 - wyzwolono Krzyż Wielkopolski, pow. czarnkowsko-trzcianecki.




------------------------------------

Wiesz o innym wielkopolskim wydarzeniu z tego dnia? Zapisz w komentarzu, zapraszam. 

piątek, 26 stycznia 2018

Wielkopolskie kalendarium. 27 stycznia

Grodzisk Wielkopolski. Fot. Jolanta Paczkowska


1574 - W Żerkowie (pow. jarociński) podjęto śniadaniem udającego się na koronację do Krakowa króla-elekta Henryka Walezego.


1919 - Powstanie Wielkopolskie

W nocy 26/27 stycznia 1919 r. powstańcy otoczyli majątek Przybiń niedaleko Rydzyny (pow. leszczyński). Do niewoli wzięto 2 zaskoczonych oficerów i 9 szeregowych.

Dwa niemieckie pociągi pancerne z kierunku Leszna zaatakowały Kąkolewo. Dotarły do skraju lasu, gdzie powstańcy rozebrali tory. Desant niemiecki zajął dworzec kolejowy, ale nie opanowano wsi. Kompanie borecko-krobska i śremska zdołały odeprzeć nieprzyjaciela, który zmuszony był wycofać uszkodzone pociągi. Zginęło 3 powstańców, a 10 zostało rannych. W komunikacie operacyjnym Oddziału I Naczelnego Dowództwa WP napisano, że niemiecki pociąg pancerny, atakujący Babimost z kierunku Zbąszynia został wycofany.

1945 - II wojna światowa


► wkroczenie Armii Czerwonej do Grodziska Wielkopolskiego w pow. nowotomyskim i tragiczny nalot hitlerowski na miasto podczas wiecu na Starym Rynku;
► wyzwolenie Nowego Tomyśla;

► wyzwolenie Zbąszynia w pow. nowotomyskim,
► wyzwolenie Zdun w powiecie krotoszyńskim;
► wyzwolenie Trzcianki w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim;
► wyzwolenie w Poznaniu dzielnic Wilda i Górczyn. 


-----------------------------------


Wiesz o innym wielkopolskim wydarzeniu z tego dnia? Zapisz w komentarzu, zapraszam. 

czwartek, 25 stycznia 2018

Wielkopolskie kalendarium. 26 stycznia

Poznań. Plac Wolności. Arkadia. Fot. Jolanta Paczkowska

1919 r. - w Poznaniu na placu Wolności (dawnym Wilhelma) odbyła się wzruszająca uroczystość. Żołnierze powstańczej Armii Wielkopolskiej wraz z głównodowodzącym gen. Dowborem-Muśnickim złożyli uroczystą przysięgę. Podniosły moment przysięgi na Placu Wolności upamiętnia dziś tablica, leżąca na płycie placu, przed schodami prowadzącymi do gmachu Arkadii.

1919 - w Poznaniu 1 Pułk Strzelców Wielkopolskich otrzymał sztandar podczas ceremonii na placu Wolności.

1925 - z gościnnym występem w "Fauście" wystąpił w Poznaniu Jan Kiepura.

1945 - kolejarz Antoni Lemański, członek konspiracji, uruchomił pod Cytadelą pociąg ze składem cystern i doprowadził go do Ławicy.

1945 - wyzwolono Szamotuły, Wolsztyn, Luboń w pow. poznańskim.

------------------------------------

Wiesz o innym wielkopolskim wydarzeniu z tego dnia? Zapisz w komentarzu, zapraszam. 


Wielkopolskie kalendarium. 25 stycznia

Poznań. Uniwersytet  im. Adama Mickiewicza. Fot. Jolanta Paczkowska


1297 - książę Władysław Łokietek wydał wojewodzie Mikołajowi z Gostynia zezwolenie na budowę wodociągu w Poznaniu.

1838  - w opuszczonych budynkach klasztornych w Owińskach otwarto pierwszy w Wielkopolsce Szpital Psychiatryczny.

1919 - wstrzymano wszystkie połączenia pomiędzy Wielkopolską i Rzeszą. Zniesiono wszelkie pruskie ograniczenia dotyczące języka polskiego w szkolnictwie.

1945 - wyzwolono Pniewy, pow. szamotulski i Lwówek, pow. nowotomyski, Koźmin, pow. krotoszyński.

1945 - w Kuźnicy Żelichowskiej w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim oddział Waffen-SS dokonał mordu na 5 włoskich generałach. Tablicę upamiętniającą to wydarzenie można zobaczyć na Cmentarzu Żołnierzy Włoskich w Warszawie.

2007 - Wydział Matematyki i Informatyki w Poznaniu w 75. rocznicę złamania szyfru Enigmy ustanowił Dzień Kryptologii. Z
łamania szyfru niemieckiej maszyny kodującej Enigma dokonali trzej absolwenci Wydziału Matematyczno - Przyrodniczego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu: Marian Rejewski, Jerzy Różycki oraz Henryk Zygalski, pozwoliło to na odczytywanie tajnej korespondencji III Rzeszy i wpłynęło na bieg historii.

2010 - senat UAM nadał uczelni oficjalną nazwę "Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu".


------------------------------------

Wiesz o innym wielkopolskim wydarzeniu z tego dnia? Zapisz w komentarzu, zapraszam.