Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie ma w swoich zbiorach jedną z największych na świecie kolekcję zegarów słonecznych. Syn twórcy muzeum - Tadeusz Przypkowski, gnomonik, doktor historii sztuki, to projektant zegarów słonecznych w obserwatorium w Greenwich, na Kościele Mariackim w Krakowie, na Zamku Królewskim w Warszawie, na ratuszu w Sandomierzu. W 1962 r. przekazał zbiory rodzinne państwu.
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie] |
Gdybym mieszkała w Jędrzejowie albo chociaż bliżej, gdzieś między Kielcami a Krakowem, pewnie częściej odwiedzałabym to muzeum, bo tu tyle eksponatów do zobaczenia! Dziś, po rekonesansie, wiem, na czym bym się skoncentrowała, czemu przyjrzała dokładniej, o co bym dopytała przewodnika. Ty, drogi Czytelniku, jeśli nigdy w muzeum nie byłeś, do czego gorąco namawiam, będziesz miał, mam nadzieję, po zapoznaniu się z moim fotoreportażem ułatwione zadanie.
Zegary słoneczne i przyrządy astronomiczne stanowią główny dział Muzeum. Największa w Europie i trzecia co do wielkości na świecie kolekcja składa się z ok. 600 zegarów słonecznych niemal
wszystkich typów produkowanych w XV - XIX w., w tym norymberskie, augsburskie,
paryskie.
Władysław Broniewski, będąc
u Przypkowskich, zainicjował uruchomienie paryskiego zegara słonecznego, z
armatką strzelającą w południe, który kiedyś należał do króla Stanisława
Leszczyńskiego. Na marmurowej płytce jest tarcza słoneczna ze wskazówką. Padający
cień wskazuje godzinę. Odpowiednio ustawiona soczewka, zbierająca promienie
słoneczne, powoduje, że z armatki w południe rozlega się strzał. Pod
wrażeniem tego zdarzenia poeta napisał wiersz: "Biją słoneczne godziny w
Jędrzejowie/ Mnie, tobie i innym/ Biją zegarowi".
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Władysław Broniewski, będąc u Przypkowskich,
zainicjował uruchomienie tego zegara, a potem napisał wiersz: "Biją słoneczne
godziny w Jędrzejowie/ Mnie, tobie i innym/ Biją zegarowi". Fot. Jolanta
Paczkowska |
 |
Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich mieści się w dwu zabytkowych
kamieniczkach przy dawnym starym rynku (obecnie placu Kościuszki), z których
jedna (na zdjęciu) jest domem rodziny Przypkowskich, a druga dawną XVIII-wieczną
apteką cystersów, adaptowaną na cele muzealne. Fot. Jolanta Paczkowska
|
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Twórca muzeum - Feliks Przypkowski, lekarz, wielki miłośnik astronomii i gnomoniki - nauki zajmującej się budową zegarów słonecznych. Kolekcjonował takie zegary i sam je konstruował (ponad 50.). Zamiłowanie do astronomii i gnomoniki zaszczepił synowi, Tadeuszowi. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Gabinet lekarski twórcy muzeum - Feliksa Przypkowskiego. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. W biliotece wśród białych kruków księgi
z autografami Heweliusza i Kartezjusza. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Klepsydra wodna z VII w. z Sycylii, majolika.
Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Zegary pierścieniowe. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Przyrządy astronomiczne i gnomoniczne. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
Jędrzejów. Muzeum im.
Przypkowskich. Gnomonograf Jastrzębowskiego, przyrząd do wykreślania
zegarów słonecznych z XIX w. Fot. Jolanta Paczkowska
|
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Zegar słoneczny pionowy, z XVIII w. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Zegar słoneczny pionowy, Dania, I. poł. XVIIw. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Sala z cenną kolekcją zegarów słonecznych. Fot. arch rodz. Jolanty Paczkowskiej
Ekspozycja muzealna
obejmuje również zabytkowe wnętrza - mieszkanie rodziny
Przypkowskich odtworzone według stanu sprzed I wojny światowej. Poza salą
zegarów słonecznych - najważniejszą kolekcją w muzeum - do obejrzenia są poczekalnia,
gabinet lekarski, biblioteka, szary salon, jadalnia, sypialnia, kuchnia, pokój
niebieski, salonik malinowy, sala kurdybanów (rokokowy zbiór, jedyny w kraju), w
piwnicy naczynia apteczne i kuchenne.
|
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. Nie może tu naturalnie zabraknąć zbiorów aptecznych. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Muzeum im. Przypkowskich. W piwnicy, wiadomo graciarnia, ale jaka zabytkowa. Fot. Jolanta Paczkowska |
 |
| Jędrzejów. Bardzo dokładny zegar słoneczny na jednym z domów w rynku. Wykonany przez Tadeusza Przypkowskiego techniką sgraffitową Sentencja głosi: "Festina lente", czyli
"Spiesz się powoli". Może z tego powodu władze miejskie nie czynią starań lub czynią powoli, by zegar miał esetyczniejsze towarzystwo... Fot. Jolanta Paczkowska |
Strona Muzeum im. Przypkowskich
Zobacz koniecznie: Lub Świętokrzyskie :)
